W Bielsku Podlaskim może powstać nowy pomnik. I to jaki! królewski! Dokładnie ma on przedstawiać królewską parę króla Aleksandra Jagiellończyka oraz jego żonę Helenę. Propozycję taką wystosowała Fundacja Oikonomos i to ona ma zdobyć finansowanie tego zadania.
REKLAMA
Na dzisiejszej sesji radni Bielska Podlaskiego wyrazili zgodę na udostępnienie części Parku Królowej Heleny pod pomnik króla Aleksandra Jagiellończyka (1461-1506) i jego żony Heleny (1476-1513). Wniosek radni przegłosowali jednogłośnie.
Z wnioskiem tym wystąpiła Fundacja Oikonomos, która chce pozyskać pieniądze na wykonanie pomnika z Programu Centrum Rzeźby Polskiej pod nazwą. Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2024. Być może, jeżeli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie przez "Centrum Rzeźby", to jeszcze w tym roku rozpocznie się budowa pomnika.
Jak zapewniają władze miasta, jego budowa nie uszczupli budżetu miasta, gdyż inwestorem byłaby Fundacja Oikonomos.
Fundacja w załączonych materiałach do uchwały informuje, że:
"... Pomnik stanowić będzie rzeźba autorstwa Katarzyny Gliwy wykonana z brązu, wykończona patyną na postumencie z granitu i z napisem „ Helena i Aleksander Jagiellończyk”.
Projekt pomnika ma właściwie dwoje autorów. Są nimi Katarzyna Gliwa, Marek Malottki.
Fundacja zaproponowała lokalizację pomnika na terenie Parku Królowej Heleny. w okolicach tzw. Małpiego Gaju, czyli niedaleko budki z lodami.
Obie postaci, które mają być upamiętnione na pomniku, zapisały się w historii kraju, ale też samego Bielska. Kojarzone są z okresem świetności zarówno kraju, jak i miasta.
Król Aleksander Jagiellończyk pochodzi ze sławnego rodu Jagiellonów. Bywał w Bielsku. Jego żona Helena to córka wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III Srogiego i Zoe Paleolog, bratanicy ostatniego cesarza bizantyńskiego.
Z nadania wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka – późniejszego króla Polski (od 1501 r.) - 18 listopada 1495 roku Bielsk otrzymał prawa miejskie magdeburskie. Nastąpiło połączenie miasta lackiego i ruskiego w jeden organizm. Przywilej ustanawiał też dożywotni urząd wójta, który objął Jakub Hoppen z Gdańska. Także żona Aleksandra - Helena miała silne związki z miastem, gdyż Bielsk wraz z okolicznymi królewszczyznami, stanowił jej oprawę wdowią, po śmierci Aleksandra Jagiellończyka w 1506 roku.
Co ciekawe on był wychowany w obrządku rzymsko-katolickim, ona do śmierci pozostała wierna wschodniemu obrządkowi prawosławnemu. Nazywa się ją królową, choć nigdy oficjalnie nie została koronowana.
Według tradycji to właśnie królowa Helena ufundowała cudowną ikonę, która znalazła się w przyzamkowej cerkwi. Świątynia później została przeniesiona na obecną ul. Jagiellońską.
(ms)