We wtorek pod wieczór w Muzeum Obojga Narodów w Bielsku Podlaskim miało miejsce już siedemnaste spotkanie z cyklu „Sejmik Bielski”.
REKLAMA
Prelegent dr hab. Piotr Chomik z Wydziału Historii Uniwersytetu w Białymstoku przedstawił monastery podlaskie, m.in. supraski, św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim, Przemienienia Pańskiego w Drohiczynie, a także ich rolę w życiu religijnym Kościoła prawosławnego w Rzeczypospolitej.
Monastyr (klasztor prawosławny) supraski jest jednym z najlepiej opisanych już klasztorów prawosławnych na Podlasiu i rzeczywiście trudno znaleźć coś nowego w jego historii. Ufundowany przez Aleksandra Chodkiewicza pierwotnie w Gródku na początku XVI wieku, a następnie przeniesiony na pustkowie na teren zwany "Suchy Hrud" (dzisiaj Supraśl) przez wieki pełnił znaczącą rolę. Mimo tego, że Supraśl w dawnej Rzeczpospolitej nie leżał w granicach ówczesnego województwa podlaskiego, a w Wielkim Księstwie Litewskim (granica przebiegał mniej więcej w okolicach Białegostoku) - to większość swoich uposażeń (nadań ziemskich) miał na terytorium akurat Podlasia m.in. Baciuty, Topiło, Fasty.
Klasztor prawosławny w Supraślu był jednym z najlepiej uposażonych monasterów. O jego ekonomicznej pozycji świadczyło mniej więcej to, że jeszcze pod koniec XVIII wieku (kiedy był już unicki) był jednym z najważniejszych płatników podatku pogłównego w Wielkim Księstwie Litewskim. Słynął też ze swojej drukarni, gdzie drukowano też nie tylko literaturę religijną, ale również świecką. Pierwszym ihumenem (przeorem klasztoru) w Supraślu został też pochodzący z zamożnej mieszczańskiej (bielskiej) rodziny Siehieniewiczów - Pafnucy Siehień.
W Supraślu także zawsze była znacząca liczba zakonników, wahała się ona w różnych latach od 20-u do 40-u, ale zawsze było ich znacznie więcej, niż w innych monasterach prawosławnych w dawnej Rzeczpospolitej. W bielskim monasterze św. Mikołaja, czy w monasterach w Drohiczynie czy też w powstałym w XVII wieku Zabłudowie nigdy ich nie było więcej niż kilku (czasem tylko dwóch). To były małe monastery, zwykle słabo uposażone i mogły oddziaływać tylko lokalnie. W praktyce monastery w Bielsku, Drohiczynie czy Zabłudowie zostały zamknięte, mimo że nie przystąpiły do unii brzeskiej w czasach Imperium Rosyjskiego pod koniec lat 20-tych XIX wieku ze względu na ich trudną sytuację ekonomiczną.
Kolejne spotkanie (najprawdopodobniej w grudniu) będzie poświęcone podlaskim unitom.
(ms)
(Bielsk.eu):