Wystawiony w Grodnie w 1495 roku przywilej Aleksandra Jagiellończyka nadający miastu Bielsk prawa magdeburskie pozwalał mieszczanom bielskim na prawo wolnego wrębu puszczy od miejscowości Narew po rzeczkę Dobra Woda (Dobrowoda). Ten masyw leśny, po którym niewiele zostało, nazywany był m.in. Puszczą Bielską.
Dobra koniunktura i wzrost popytu na drewno oraz zboże spowodował, że pod koniec XV wieku kupcy bielscy zorganizowali port na rzece Narew w pobliżu przeprawy traktu Bielsk - Grodno. Spławiali towary leśne do Gdańska. Ten stan nie trwał jednak długo. Ograniczenie swobody w pozyskaniu drewna w Puszczy Bielskiej nastąpiło z chwilą zniesienia w 1554 roku przez królową Bonę prawa wolnego wyrębu.
Królowa Bona w Krakowie 15 lipca 1554 roku potwierdziła mieszczanom bielskim jedynie około 120 włók lasu „po rzece Narwi i Łoknicy". Nawet las ten ograniczony od południa i zachodu rzeką Łoknicą, od północy Narwią, a od wschodu gruntami miasta Nare, został w 1561 roku, w czasie pomiary włócznej, mieszczanom odebrany.
Jej syn Zygmunt August w dokumencie „Ustawa leśniczym" wydanym w 1568 roku w Knyszynie dokonał kolejnej reorganizacji. Oddzielonymi wówczas od powiatów i starostw puszczami zaczął władać leśniczy, który stał się najważniejszym urzędnikiem administracji leśnej. Do bezpośredniego zarządu puszczą miał on urzędnika zwanego podleśnym. Istniała też stała służba leśna podlegała leśniczemu- osocznicy i strzelcy. Osocznicy, strzelcy a także bartnicy zajmujący się pozyskaniem miodu i wosku oraz bobrownicy, którzy zapewniali dostawy bobrów na stół królewski stanowili tzw. ludność służebną. Po śmierci Zygmunta Augusta w 1572 roku wszystkie leśnictwa przeszły na własność Korony i były wydzierżawione różnym dygnitarzom. Siedziba bielskiego leśniczego mieściła się w folwarku Lada - stąd też pojawiła się nazwa kompleksu leśnego - Puszcza Lacka albo Ladzka.
Według lustracji z 1576 roku do leśnictwa Bielsk oprócz lasów należały następujące wsie: Czyże, Kojły, Koszewice, Rakowicze, Dubicze, Dawidowo, Krywiatycze (dzisiaj powiat Hajnówka oprócz Krywiatycz w gminie Orla powiatu bielskiego) zamieszkałe przez bartników, strzelców i osoczników oraz wsie posiadłości rolnych jak: Witowo, Istok, Koryciska, Stary Kornin, Morze, Berezowo, Mochnate, Zbucz, Jagodniki, Szostakowo, Łoknica, Kuraszewo i Kamień.
W 1576 roku starostwo i leśnictwo bielskie zostały łącznie z innymi dobrami oddane na dożywocie Annie Jagiellonce jako „Oprawa królowej", a w 1666 roku królowej Marii Ludwice, żonie Jana Kazimierza. Wcześniej, oprawę na Bielsku, w dożywocie otrzymała m.in. Helena Moskiewska, wdowa po Aleksandrze Jagiellończyku.
Z biegiem czasu osadnictwo i kolonizacja powodowała wylesienia i odsuwanie się puszczy na wschód. Już pod koniec XVI wieku Bielsk odczuwał brak możliwości zaopatrywania się w drewno w pobliżu miasta. Na prośbę mieszczan, Anna Jagiellonka w 1581 roku nadała miastu Bielsk około 30 włók lasu, „który poprzednio sobie zostawiła na towary leśne, a teraz daje mieszczanom, ponieważ tam jest drzewa mało". Las ten leżał po zachodniej stronie drogi Kleszczele - Białowieża i na wschód od „ściany Istok i Jahodnik". Użytkowali go mieszczanie do końca XVIII wieku.
W 1775 roku król Stanisław August nadał dobra bielskie swojej siostrze Izabeli Branickiej, wdowie po hetmanie. Niedługo potem, bo w 1795 roku, po III rozbiorze Polski, kiedy ziemie te trafiły do zaboru pruskiego, wprowadzono nowy podział administracyjny tworzący leśnictwa: Bielsk, Brańsk i Suraż.
Opr. (ms)


