Wiosną i latem w 1564 roku do Bielska zjechali najważniejsi urzędnicy państwowi. W Bielsku odbył się Sejm Wielkiego Księstwa Litewskiego. Obrady toczyły się blisko półtora miesiąca.
Obok króla i wielkiego księcia Zygmunta Augusta uczestniczyli wśród nich Mikołaj Radziwiłł – wojewoda wileński, kanclerz litewski, biskup wileński Walerian Protasiewicz, książę Juryj Olelkowicz Słucki, wojewoda podlaski Wasyl Tyszkiewicz, wojewoda kijowski książę Konstanty Ostrogski, wojewoda nowogrodzki Paweł Sapieha, wojewoda witebski książę Stefan Zbaraski oraz hetman litewski Grzegorz Chodkiewicz.
W sejmie uczestniczyli też: „chorążowie, posłowie ze wszystkich ziem i powiatów tego państwa Wielkiego Księstwa oraz moc szlachty, rycerstwa naszego i obywateli tutejszych...”. W sejmie brali też udział reprezentanci Korony Polskiej, na czele z arcybiskupem gnieźnieńskim Jakubem Uchańskim. Przyjechali do Bielska, aby toczyć rozmowy o warunkach unii dwóch państwa – Wielkiego Księstwa Litewskiego i Korony.
Sejm w Bielsku trwał do 22 lipca 1564 r. To właśnie w tymże dniu, według kronikarza Marcina Bielskiego, drewniany zamek wysoki i niski spłonął od uderzenia pioruna (ale nie ten na Łysej Górce, tylko późniejszy, położony na Hołowiesku, który był siedzibą urzędnika hospodarskiego). Fakt ten podważają współcześni historycy. Może nie to, że spłonął sam zamek, bo pożary w drewnianym mieście zdarzały się dość często, ale sam fakt obecności przy tym zdarzeniu króla. Ich zdaniem tego dnia był on w Parcewie, na kolejnym sejmie. Obrady zostały przerwane, posłowie rozjechali się, by w listopadzie tego roku kontynuować debaty na sejmie walnym w Mińsku.
Sejm z 1564 r. był niewątpliwie jednym z najważniejszym wydarzeń w dziejach naszego miasta. Poprzez jego organizację Bielsk dołączył do elitarnego grona miast sejmowych, takich jak Wilno, Grodno i Brześć. W XVI wieku Bielsk, obok tych ośrodków, był najbogatszym i najszybciej rozwijającym się miastem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Trzeba podkreślić, że na terenie współczesnego województwa podlaskiego, tylko w Bielsku odbył się sejm walny.
Opr. (ms)


